Tegen klanten zeg ik wel eens dat elke tuin een boom moet hebben. De redenen gaan verder dan alleen omdat hij mooi staat, ik zal je uitleggen waarom.

In woestijnen ontstaan groene oases alleen bij de gratie van het planten van een boom, zodra deze aanslaat volgt de rest. Wat heeft de boom te betekenen in de “zandbak”? De schaduw die de boom geeft met zijn kruin geeft andere planten meer kans van slagen, felle zon droogt de bodem erg uit en de beschutting van de boom geeft andere planten meer kans. De boom laat blad vallen en dit zorgt voor humus voor de bodem, de bodemkwaliteit verbetert. De boom vangt de spaarzame regendruppels op en laat deze langzaam de bodem in gaan, het overschot verdampt weer voor een nieuwe regenbui. Zo heb je al drie voordelen van de boom te pakken: schaduw, bodemverbetering en wateropvang. Deze drie factoren zouden al reden genoeg moeten zijn voor jouw tuin om de heftige regenbuien en hete zomerdagen van tegenwoordig in jouw ‘microklimaat’ een oplossing te bieden. De bonus van het verbeteren van de bodemkwaliteit door het blad te laten liggen als humus niet te vergeten. Er zijn soorten die veel stikstof in de bodem binden voor andere planten en eiwitten afgeven aan dieren die het blad eten, maar dat gaat erg ver in detail.

Bomen zijn  bezig aan een comeback!

Maar ik ga nog een stapje verder, de boom heeft meer in zijn mars! Heb je bijvoorbeeld een boer die koeien in zijn weide heeft staan. Ook deze dieren hebben last van de hete zon op zomerse dagen. Vroeger werden veel bomen in de weide gekapt maar deze bomen zijn bezig met een comeback! De koeien hebben ook schaduw nodig en willen graag onder een boom schuilen als het ze te heet onder de poten wordt. Een bijkomend voordeel voor de koe is dat het blad van de boom een welkome aanvulling op het eten van gras is, de boom geeft een rijke bijvoeding waarmee de koe beter bestand is tegen ziekten. Een voordeel van de bomen voor de boer is de energie die hij kan opwekken met het tweejaarlijkse kappen van wilgen, met voldoende aantallen kan hij zijn bedrijf en woning warm houden door de energie die opgewerkt kan worden met de houtsnippers. Wederom drie voordelen van de bomen: schaduw, voedsel en energie. Nog maar van de “reguliere” houtkachels te zwijgen.

Iets dichter bij huis, jij hebt een moestuin bij je huis en plant er een fruitboom bij. De bijen zijn je erg dankbaar want de bloesem in het vroege voorjaar geeft veel stuifmeel die voor de bijen nodig is. De bijen hebben we nodig om bevruchting van je boom te krijgen, geen bijen – geen vruchten. Na de bloei krijgt de boom voldoende blad waarin een vogel dankbaar een nestje bouwt. Als tegenprestatie geeft de vogel mest aan jouw tuin, waar het bodemleven weer dankbaar voor is tevens eet hij vervelende slakken voor je op.  Als dank krijg jij in het najaar de vruchten van je fruitboom, appels, peren, noten, kersen, noem maar op. Uiteraard mogen de vogels ook een hapje mee-eten, dan is de cirkel weer rond. We noemen de voordelen op: bloemen, stuifmeel, vruchten, geborgenheidbodemverbetering.

De laatste twee voordelen die ik nog wil noemen zijn erg voor de hand liggen maar zeker het noemen waard. Zuurstof en hout. De regenwouden zijn de longen van de aarde, daar moeten we erg zuinig op zijn. Het klinkt als ver-van-bed-show maar inmiddels is nog maar 6% van het aardoppervlak regenwoud. Terwijl de biodiversiteit van de ecosystemen die we regenwouden noemen onmisbaar zijn voor het leven op aarde. Ieder mens heeft zuurstof nodig, draag je steentje bij om voor elk gezinslid een boom in je tuin te planten. De regenwouden zij voornamelijk gekapt voor het hout, het hout dat wij nodig achten voor ons huis, voor de tuin. Inmiddels wordt veel hout lokaal gekapt in duurzame bossen die zorgdragen voor voldoende herplant, de FSC-keurmerken zijn  hiervoor in het leven geroepen. Houtsoorten gemaakt van Bamboevezel bijvoorbeeld zijn veel duurzamer, ze gaan wel 20 jaar mee en de bamboe groeit zo snel dat een bos in tien jaar weer volledig hersteld is. We planten geen bomen in onze eigen tuin om het hout te gebruiken in de toekomst, of wel? Misschien niet eens een heel slecht idee.

De 7 F’s van een voedselbos

Een stapje verder nog, een heus bos in je tuin planten. Een voedselbos, dat is een systeem van bomen en planten van 7 lagen op elkaar gestapeld die elkaar helpen en waaruit jij “de vruchten” kunt plukken. Je hebt de bovenste laag, een grote boom, dan een kleinere (fruit)boom, een heester, kruiden, bodembedekkers, klimplanten, wortelplanten. Dit kun je zelfs al op een vlak van 2 m2 beginnen. De producten die het jou oplevert, de 7 F’s:

  • Food – voedsel
  • Fuel – brandstof
  • Fibre – vezels
  • Fodder – veevoer
  • Fertilizer – Meststof
  • Pharmaceuticals – geneesmiddelen
  • Fun – plezier

Kortom, ik denk dat er redenen genoeg zijn om een boom te planten. Had je er nog nooit zo over nagedacht? Ik hoop dat ik je een beetje bewuster heb gemaakt van het belang van bomen en de invloed die jij er in je leven op kunt uitoefenen. Wil je weten welke bomen in welken vorm het beste in jouw tuin past: een mooie boom met een dicht bladerdak de schaduw of een geleide appelboom met de lekkerste zoete appels!